ﮐﺎردرﻣﺎﻧﯽ ذھﻧﯽ ﮐودﮐﺎن

ﮐﺎردرﻣﺎﻧﯽ ذھﻧﯽ ﮐودﮐﺎن

کاردرمانی ذهنی کودکان به فعالیتی گفته می‌شود که با هدف تقویت عملکرد ذهنی و فکری کودکان انجام می پذیرد.

هدف اصلی از کار درمانی ذهنی برای کودکان کمک به رشد مهارت های شناختی، تمرکز و حافظه آنهاست که البته در حل مسئله و کنترل احساسات آنها نیز نقش مهمی دارد.

کاردرمانی ذهنی در پروسه درمان اوتیسم، اختلال یادگیری و تاخیر رشدی، ذهنی و حتی بیش فعالی کاربرد دارد.

کار درمانی ذهنی چیست؟

کاردرمانی ذهنی به تمریناتی گفته می‌شود که در پروسه بازسازی و تقویت مغز نقش بسیار مهمی دارند.

کاردرمانی برای کودکانی مناسب است که نیاز به تقویت ذهن داشته و مهم است که تمرکز آنها در موارد مختلف تقویت شود.

زمانی که کودکان تحت کاردرمانی ذهنی قرار می گیرند از آنجایی که مغز آنها در حال رشد است انعطاف پذیری بالایی دارد و انجام این تمرینات هدفمند باعث می‌شود تا در مغز مسیرهای عصبی جدیدی ساخته شود.

کار درمانی ذهنی باعث هماهنگی و تقویت ارتباط بین دو نیمکره مغز می‌شود.

یکپارچگی حسی در کودکان بهبود پیدا کرده و مغز می تواند به درستی اطلاعاتی که از طریق چشم، گوش یا دست دریافت می کند را به خوبی پردازش کند.

یکی از مهمترین نکاتی که در مورد کاردرمانی ذهنی برای کودکان باید بدانید این است که پزشکان می توانند از این روش برای متوقف کردن یک رفتار نابجا استفاده کنند.

ضمن اینکه کودکان و البته مغز آنها یاد می گیرند که چطور اطلاعات دریافت شده را به خوبی نگهداری کنند.

این کودکان می توانند در رسیدن به هدف پشتکار بیشتری داشته باشند و در اواسط راه دچار حواس پرتی یا فراموش کاری و بی‌توجهی نخواهند شد.

به طور کلی کار درمانی به گونه ای انجام می‌شود که بر اساس سن کودکان و مشکل خاصی که با آن مواجه هستند تمرینات ضروری و کاربردی انجام شده تا نتایج موثر بر بهبود وضعیت ذهنی و رفتاری کودکان اتفاق بیفتد.

اهداف کاردرمانی ذهنی برای کودکان

هدف از انجام کار درمانی ذهنی برای کودکان تقویت توانایی های آنها می باشد.

پزشکان می‌توانند با این روش موثر مغز کودک را تقویت کرده تا تمرکز بیشتر و تصمیم گیری بهتری در شرایط مختلف داشته باشند.

پزشکان مرحله به مرحله کاردرمانی را پیش می برند تا احساسات کودکان با موقعیت های مختلف سازگار شود. مهمترین اهداف کاردرمانی به شرح زیر است:

تقویت توانایی های شناختی

کودکانی که تحت کار درمانی ذهنی قرار می گیرند به مرور زمان میزان توجه و تمرکز ذهنی آنها افزایش پیدا می کند.

به گونه ای که می توانند یک فعالیت واحد را برای مدت بیشتری ادامه داده و دچار حواس پرتی نمی‌شوند.

این کودکان از طریق بازی هایی که در کاردرمانی به آنها آموزش داده می‌شود می توانند به تقویت حافظه کوتاه مدت و بلند مدت کمک کنند.

ضمن اینکه در این روش داستان سازی برای کودکان بسیار موثر است.

در کاردرمانی ذهنی کودکان آموزش های لازم را از مفاهیم انتزاعی دریافت می کنند به گونه ای که یاد می گیرند زمان چیست، ترتیب و اندازه ها به چه شکل هستند و مهارت مغز کودکان در شناسایی و درک این مفاهیم تقویت خواهد شد.

توسعه مهارت‌های اجرایی مغز

در کاردرمانی ذهنی کودکان مهارت هایی به آنها آموزش داده می‌شود که پایه تصمیم گیری و حل مسئله هستند.

در نتیجه تفکر آنها سازماندهی شده و می توانند برنامه ریزی ذهنی داشته باشند.

کودکان بعد از کار درمانی ذهنی در مواجهه با چالش های مختلف انعطاف پذیری ذهنی بیشتری دارند، می توانند رفتارهای تکانشی را قبل از هر نوع واکنشی مدیریت کرده و با خود نظارتی و ارزیابی عملکرد خود وضعیت متعادلی خواهند داشت.

بهبود مهارت های اجتماعی و هیجانی

هدف از کار درمانی ذهنی کودکان این است که کودک بتواند احساسات خود را شناخته و درست بیان کند.

این مهارت ها باعث می‌شود تا کودکان بتوانند با دیگران ارتباط بهتری داشته باشند.

کنترل هیجانات مثل خشم، ترس و غم برای آنها آسان تر می‌شود و دچار اضطراب اجتماعی نمی‌شوند ضمن اینکه بر افزایش و ارتقا اعتماد به نفس آنها نقش مهمی دارد.

تقویت یادگیری و عملکرد تحصیلی

ذهن آزاد پایه اصلی یادگیری در کودکان است  اما برای اینکه میزان تمرکز ذهنی کودکان افزایش پیدا کند گاهاً به کاردرمانی ذهنی نیاز دارند.

متخصصان فعال در این حوزه از استراتژی های فکری استفاده می کنند که یادگیری را برای کودکان آسان می کند.

در نهایت مهارت های خواندن، نوشتن و حافظه در آنها تقویت شده و سرعت پردازش ذهنی در انجام تکالیف و فعالیت های مختلف بهبود پیدا می کند.

چرا کودکانی به کاردرمانی ذهنی نیاز دارند؟

به طور طبیعی همه کودکان نیاز به کار درمانی با هدف توانمندی ذهن ندارند.

اگر به مرور زمان کودک شرایط خاصی را تجربه می کند با تشخیص و نظر پزشک بهتر است تا فرصت باقی است کاردرمانی را انجام داده تا توانمندی های ذهنی کودک و انتظارات مطابق با سن آنها به درستی پیش رود.

اصلاح مسیر رشد مغز

برخی از کودکان برای افزایش ظرفیت مغز و تغییر یا یادگیری بیشتر نیاز به اصلاح مسیر رشد مغز دارند که این اقدام با کار درمانی قابل اجرا خواهد بود.

کاردرمانی در چنین وضعیتی باعث می‌شود تا کودکان با چالش های هدفمند مواجه شده و مغز را وادار به ساختن مسیرهای عصبی جدید می کنند.

چنین روش باعث می‌شود تا کودکان در بزرگسالی با ضعف های ذهنی مواجه نشوند.

تبدیل دانستن به توانستن

برخی از کودکان از نظر هوش بسیار قوی هستند، مطالب زیادی می دانند اما نمی توانند آموخته های خود را به کار بگیرند.

مثلاً کودکان درس را در کلاس و مدرسه به خوبی یاد می گیرند اما نمی توانند بر روی صندلی نشسته و تمرکز کافی داشته باشند.

کار درمانی برای این کودکان با هدف تقویت ذهن آنها انجام می‌شود و کمک می کند تا اتصال قوی بین فکر و عمل کودک برقرار شود.

مدیریت اختلالات زمینه ای

برخی از کودکان از بدو تولد با چالش های خاص در مسیر رشد مواجه هستند، گاهی اوقات بیش فعالی باعث می‌شود تا کودکان شرایط خاصی را در مسیر رشد خود تجربه کنند.

پزشکان متخصصی همچون دکتر محسن آخشته برای کنترل و درمان بیش فعالی از کار درمانی ذهنی استفاده می کنند تا به کودک آموزش دهند چطور تکانه ها را کنترل کرده و تمرکز آنها تقویت شود.

در مورد درمان و کنترل طیف متفاوت اوتیسم کار درمانی ذهنی بسیار موثر است.

این کودکان با این شرایط می توانند تحت درمان قرار گرفته و با درک بهتر از نشانه های اجتماعی انعطاف پذیری مغزی آنها تقویت می‌شود.

برای کودکانی که به اختلال یادگیری مبتلا هستند کار درمانی ذهنی یک اقدام موثر محسوب می‌شود.

زیرا می توان با این روش زیرساخت های لازم را جهت خواندن، نوشتن و محاسبات ریاضی تقویت کرد.

در صورتی که کودکان با تاخیر رشد مواجه باشند برای رساندن سطح درک کودک به حد نرمال و همگام سازی رفتار آنها با همسالان کاردرمانی ذهنی موثر خواهد بود.

پیش نیاز ورود به مدرسه

مدرسه برای کودکان تنها محیطی جهت خواندن، نوشتن و آموزش نیست.

بلکه کودکان باید با مهارت های از پیش طراحی شده در این محیط‌ها قرار بگیرند. کودکان با کاردرمانی ذهنی یاد می گیرند که چطور دستورالعمل های محیط مدرسه را دنبال کنند.

تحمل آنها برای نشستن طولانی مدت تقویت شده و هماهنگی چشم و دست برای نوشتن نیز بهبود پیدا می کند.

مهمترین تکنیک های کاردرمانی ذهنی برای کودکان

در کار درمانی ذهنی برای کودکان با توجه به هدف درمان، نیاز کودکان و سن آنها از تکنیک های متفاوتی برای فعال‌سازی و تقویت مسیرهای عصبی مغز استفاده می‌شود.

بازی درمانی

یکی از تکنیک های مهم در کاردرمانی ذهنی بازی درمانی است و کودکان مهارت های مختلف را حین بازی های تخصصی و طراحی شده یاد می گیرند.

معمولاً در این مورد از بازی های ساختنی، بازی های رومیزی، پازل یا نقش آفرینی استفاده می کنند.

این بازی ها برای تقویت حافظه کاری کودک مناسب هستند و کودکان می توانند برنامه ریزی کردن برای ساخت یک سازه یا لوگو را در ذهن خود تقویت کنند.

تقویت کارکردهای اجرایی

از تکنیک های مهمی که در کاردرمانی ذهنی برای کودکان مورد استفاده قرار می گیرد تقویت مهارت های می باشد که مستقیماً با تمرکز کودکان ارتباط دارد.

کودکان باید تمرکز بر انعطاف پذیری شناختی، برنامه ریزی حافظه فعال و بازدارندگی را یاد بگیرند.

در این صورت می توانند از رفتارهای ناگهانی جلوگیری کرده و با تقویت حافظه فعال دستورالعمل های چند مرحله ای را به درستی سپری می کنند.

اگر در کاردرمانی ذهنی انعطاف پذیری شناختی داشته باشند تغییر ناگهانی قوانین بازی را متوجه می‌شوند و می توانند تحلیل درستی از فعالیت های مختلف داشته باشند.

آموزش مهارت‌های حل مسئله

در روند کاردرمانی ذهنی کودکان مهارت های حل مسئله را یاد می گیرند به گونه ای که کودک با چالش مواجه می‌شود و پس از موفقیت در آن مورد تشویق قرار می گیرد.

اگر اقدام این به درستی و با برنامه‌ریزی سپری شود در نهایت مشکلات کودکان در حل مسائل برطرف شده و امکان تجزیه و تحلیل راه حل های ممکن برای آنها آسان می‌شود.

این کودکان می توانند بعد از تفکر صحیح به نتیجه قابل قبول رسیده و به افکار خود جامعه عمل می پوشانند و این کار باعث می‌شود تا مهارت حل مسئله در کودکان تقویت شود.