فوق تخصص رشد و تکامل کودکان پزشکانی هستند که به صورت تخصصی به بررسی و اصلاح رشد جسمی، حرکتی، شناختی و زبانی کودکان می پردازند.
پزشکان می توانند هرگونه تاخیر یا اختلال در رشد کودکان را حتی در حیطه عاطفی و اجتماعی تشخیص داده و با درمان های به موقع و پیگیری طولانی مدت از بروز آسیب های جدید و گستردش مشکلات فعلی جلوگیری می کنند.
نقش فوق تخصص رشد و تکامل کودکان در تشخیص اختلالات تکاملی
فوق تخصص رشد و تکامل کودکان وظیفه مهمی در تشخیص اختلالات تکاملی دارند.
بسیار مهم است که این متخصصان با دید جامع و تخصصی که دارند مرحله بیماری و مشکل را مشخص کرده و اقدامات لازم را برای درمان و مهار عارضه پیش آمده انجام خواهند داد.
نقش اصلی فوق تخصص رشد و تکامل زمان مشخص میشود.
می توانند انحراف از مسیر طبیعی رشد را مشخص کرده و علائم را شناسایی می کنند.
عدم تاخیر در تشخیص اختلالات رشد و تکامل باعث میشود تا والدین و پزشک در کنار یکدیگر بتوانند از مشکلات جدی و وسیع جلوگیری نمایند.
به همین دلیل است که تنها فوق تخصص رشد و تکامل کودکان می توانند تشخیص به موقعی را اعمال کرده و شانس بهبودی به طور چشمگیری افزایش پیدا می کند.
فوق تخصص رشد و تکامل کودکان تنها وظیفه شناسایی آسیب را ندارند.
بلکه آنها می توانند با ارزیابی جامع همه فاکتورها را بررسی نموده و درمان های مناسب را برای اختلالات گسترده انجام دهند.
پزشکان می توانند رشد حرکتی کودکان، رشد گفتار و زبان، رشد شناختی و یادگیری را ارزیابی کرده و برای تنظیم هیجان و رفتار کودکان راهکارهای درمانی موثری را توصیه می کنند.
فوق تخصص رشد و تکامل کودکان برای تشخیص انواع اختلالات در رشد کودکان می توانند از ابزارها و تست های غربالگری و تشخیصی استفاده کنند.
این دسته از ابزارهای استاندارد و درمان های تخصصی باعث میشود تا پزشکان در مدت کوتاه بتوانند نمودار رشد کودکان از هر نظر را به روال عادی بازگردانند.
اگر برای تشخیص اختلالات رشد و تکامل کودکان به فوق تخصص مراجعه کنید متخصصان می توانند با توجه به شرایط کودکان در زمان مناسب درمان های لازم را به صورت هدفمند انجام دهند.
با تعیین اهداف کوتاه مدت و بلند مدت پزشکان گفتار درمانی، کاردرمانی و رفتار درمانی را توصیه می کنند.
هر کدام از آنها نقش بسیار مهمی در تکامل و رشد کودکان دارد.
چه زمانی باید به فوق تخصص رشد و تکامل کودکان مراجعه کنیم
یکی از موضوعات و سوالات مهمی که در مورد مراجعه به فوق تخصص رشد و تکامل کودکان وجود دارد این است که والدین نمی دانند چه زمانی و با مشاهده کدام اختلالات باید به پزشک مراجعه نمایند.
بهتر است نسبت به علائم غیر طبیعی در روال رشد کودکان هوشیار باشید.
تا بتوانید در زمان مناسب اقدامات درمانی موثر را انجام دهید.
والدین باید زمان رشد و تکامل کودکان را تا حدودی بدانند، تا اگر علائم واضحی مشاهده می کنند فوراً به پزشک متخصص مراجعه نمایند.
کودکان اگر تا ۶ ماهگی قادر به کنترل سر، غلط زدن یا واکنش اجتماعی نیستند زمان طلایی برای مراجعه به فوق تخصص رشد و تکامل کودکان است.
کودکان باید بتوانند تا ۱۲ ماهگی نشسته و بای بای کنند یا به نام خود را پاسخ دهند.
اگر چنین علائمی را مشاهده نمی کنید فوراً به پزشک مراجعه نمایید.
اگر کودکان تا ۱۸ ماهگی ارتباط چشمی برقرار نمی کنند اشاره را متوجه نمیشوند و کلمات معنادار نمی گویند باید برای بررسی علت آن به پزشک متخصص مراجعه کنید.
کودکان باید بتوانند تا ۲۴ ماهگی حداقل ۲ کلمه واضح صحبت کنند و بازی های تقلیدی انجام دهند.
اگر چنین نشانه هایی را در فرزند خود مشاهده نمی کنید سریعاً باید به فوق تخصص رشد و تکامل کودکان مراجعه کنید.
گفتار کودکان اگر تا سه سالگی نامفهوم باشد و تعامل اجتماعی ضعیف داشته باشند، نباید فرصت طلایی را از دست بدهید.
باید سریعاً به پزشک متخصصی مانند دکتر محسن آخشته مراجعه کرده تا اقدامات درمانی لازم هر چه سریع تر صورت پذیرد.
به طور کلی کودکان از بدو تولد نسبت به محیط پیرامون و حتی والدین واکنش هایی را نشان می دهند.
با افزایش سن این میزان از تغییرات افزایش پیدا می کند.
اگر کودکان نسبت به محیط اطراف و پیرامون خود کاملاً بیتفاوت هستند و تمایلی به بازی کردن با دیگر کودکان ندارند، باید برای بررسی علت آسیب به فوق تخصص رشد و تکامل مراجعه کنید.
به هر حال باید هرگونه نقص در سیستم حرکتی کودکان، مشکل در رفتار و توجه آنها و پسرفت رشدی را جدی بدانید.
اهمیت تشخیص اختلالات رشد در کودکان
مغز کودکان در سال های اولیه زندگی بیشترین میزان انعطاف پذیری عصبی را دارد.
به همین دلیل اگر مشکلات رشدی در کودکان خیلی زود تشخیص داده شود و مداخلات زود هنگام صورت پذیرد، می توان با راهکارهای ساده تری اقدام به تقویت مسیرهای عصبی سالم نمود.
اهمیت تشخیص اختلالات رشد در کودکان و درمان سریع آن از این جهت است که می توان از تثبیت الگوهای نادرست رشدی جلوگیری کرد.
به طور کلی اگر اختلالات رشدی کودکان مثل تاخیر در گفتار سریع تر شناسایی و برطرف شود کودکان دچار مشکلات ارتباطی و انزوای اجتماعی نمیشوند.
این مسئله برای اختلال توجه و مشکلات رفتاری نیز صدق می کند.
اهمیت تشخیص سریع اختلال توجه باعث میشود کودکان در آینده دچار افت تحصیلی و کاهش اعتماد به نفس نشوند.
تشخیص سریع مشکلات رفتاری از طرد اجتماعی آنها در آینده و ابتلا به افسردگی و اضطراب جلوگیری می کند.
تشخیص اختلالات رشدی در کودکان از آن جهت حائز اهمیت است که می توان در سنین پایینتر درمان های اصولی تری را انجام داد.
ضمن اینکه هزینه و انرژی کمتری صرف میشود و خانواده ها با چالش ها و مشکلات گسترده مواجه نمیشوند.
پزشکان معتقدند تشخیص سریع تر اختلالات رشدی در کودکان دوره های درمانی کوتاه تری را به دنبال دارد.
در حالی که اگر در سنین بالاتر این مشکلات شناسایی شوند دوره درمان طولانی و گاهاً خسته کننده میشود.
ارزیابی رشد تا درمان تخصصی کودکان توسط فوق تخصص
برای اینکه پزشکان بتوانند ارزیابی دقیقی از رشد کودکان داشته باشند و در صورت نیاز درمان های تخصصی را انجام دهند باید مرحله به مرحله پیش بروند.
شناسایی نگرانی اولیه
برای شروع کار پزشک ابتدا سوالاتی را از والدین خواهند پرسید و متوجه میشوند که آیا کودک تاخیر در گفتار، تاخیر در حرکت یا مشکل در تعامل اجتماعی دارد یا خیر.
همچنین رفتارهای غیر معمول کودکان مثل بی قراری، پرخاشگری و فعالیت های تکراری ارزیابی میشود.
باعث عدم پیشرفت متناسب با سن کودک سنجیده خواهد شد.
اگر پسرفت مهارت داشته باشند یک نشانه اورژانسی محسوب شده که باید مورد بررسی قرار بگیرد.
غربالگری رشد
در ادامه مسیر برای تشخیص دقیق اختلال در تکامل و رشد کودکان پرسشنامه استاندارد در قالب بررسی رشد کودکان در نظر گرفته میشود.
پزشک نقاط عطف رشد متناسب کودک با سن را ثبت کرده و رفتارهای اولیه، میزان توجه و ارتباط گیری کودک را خواهند سنجید.
اگر در محدوده طبیعی نباشد نیاز به بررسی عمیق تر دارد.
ارزیابی شرح حال تکاملی
در روند تشخیص اختلالات رشد و تکامل کودکان پزشک سوالاتی را در مورد سلامت دوره بارداری و نحوه زایمان خواهد پرسید.
وضعیت نوزادان نقش بسیار مهمی در تشخیص اختلال تکامل آنها دارد.
همینطور سابقه خانوادگی افراد در اختلالات رشدی، محیط تربیتی کودکان و الگوهای بازی، خواب و تغذیه آنها با جزئیات کامل سنجیده میشود.
ارزیابی تخصصی چند حیطهای
بخش مهمی از مرحله ارزیابی رشد تا درمان تخصصی کودکان مربوط به بررسی گفتار و زبان کودکان، کاردرمانی و ارزیابی شناختی و هوشی آنهاست.
پزشکان می توانند با ارزیابی این دسته از اطلاعات به دست آمده از سلامت و عملکرد کودکان در مورد درمان آنها و نحوه اجرای مسیر درمان تصمیم گیری کنند.
طراحی برنامه درمان
در صورتی که پزشکان ضمن ارزیابی روند رشد کودکان با مشکلات مختلف مواجه شوند درمان هایی هدفمند و فرد محور را در نظر می گیرند.
با توجه به نوع اختلالات، کودک تحت گفتار درمانی، کاردرمانی یا رفتار درمانی قرار می گیرد.
برای شروع درمان اختلالات رشد و بازگشت کودک به مسیر صحیح تکامل ابتدا آموزش هایی در اختیار والدین قرار می گیرد و اهداف درمان نیز مشخص میشود.
پزشکان تعداد جلسات و اولویت ها را تعیین کرده و برای بهبود وضعیت کودکان و تکامل و رشد صحیح آنها اقدامات درمانی را شروع می کنند.
