تکامل نوزادان و کودکان

تکامل به معنی تغییرات جسمی، شناختی، حرکتی، زبانی، عاطفی و رفتاری است.

از بدو تولد به مرور زمان در نوزادان دیده می‌شود و تا پایان دوره کودکی به تدریج رخ می دهد.

تکامل در نوزادان، شیرخواران و کودکان در قالب تکامل جسمی و حرکتی شناخته می‌شود.

بخش مهم تر آن به تکامل شناختی، گفتاری و زبانی اطلاق می گردد.

عواملی بر رشد و تکامل سریع تر نوزادان تاثیرگذار است که شامل ژنتیک، تغذیه مناسب، امنیت محیطی، خواب کافی و تعامل والدین با کودک می باشد.

روش های موثر در رشد شیرخواران

از بدو تولد پزشکان متخصص مانند دکتر محسن آخشته بر حمایت از رشد طبیعی نوزادان و شیرخواران تاکید زیادی دارند.

شیرخواران نباید به صورت مصنوعی یا با مصرف مکمل و دارو روند رشد خود را ادامه دهند.

بلکه هدف فراهم کردن شرایط بهتر برای رسیدن کودکان و شیرخواران به حداکثر پتانسیل ژنتیکی آنهاست.

در مورد روش های موثر بر تسریع روند رشد شیرخواران باید به چند عامل مهم توجه کنید.

تغذیه مناسب

معمولاً در نوزادان و شیرخواران مهمترین عامل برای رشد و تکامل جسمانی مصرف شیر سالم است.

فرقی نمی کند که شیر مادر یا شیر خشک مورد استفاده قرار بگیرد.

ولی در بهترین حالت توصیه می‌شود که برای رشد صحیح شیرخواران در ۶ ماهه اول زندگی از شیر مادر استفاده کنند.

شیر مادر حاوی فاکتورهای رشد، ایمنی و dha می باشد بهتر است که در صورت درخواست کودک تغذیه از طریق شیر صورت پذیرد و نباید زمان و ساعت مشخصی برای شیردهی در نظر داشته باشید.

البته اگر شیر مادر کفایت نمی کند می توانید از شیر خشک استفاده کنید که در انتخاب آن باید به سن و وزن نوزادان توجه کنید.

مصرف غذای کمکی از ۴ یا ۶ ماهگی به بعد در رشد سریع تر نوزادان و شیرخواران تاثیر زیادی دارد.

بهتر است رژیم غذایی آنها حاوی آهن، روی و پروتئین باشد.

خواب کافی و با کیفیت

خواب مناسب و با کیفیت بالا تاثیر بسیار زیادی بر روند رشد شیرخواران، نوزادان و کودکان دارد.

در سنین اولیه زندگی هورمون رشد در خواب عمیق ترشح می‌شود به گونه ای که نوزاد به ۱۴ تا ۱۷ ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند.

اگرچه رفته رفته این تایم برای خواب کمتر می‌شود اما کودکان باید خواب با کیفیت را در طی شب تجربه کنند.

بهتر است که برای رشد سریع تر نوزادان، شیرخواران و کودکان محیط خواب آنها بدون صفحه نمایشگر، تاریک و کاملاً آرام و امن باشد.

تعامل عاطفی والدین با کودک

از بدو تولد تماس نوزاد با والدین آغاز می‌شود، کودکان در هر دوره سنی به بغل کردن، نوازش و پاسخ به گریه نیاز دارند.

اگر میزان هورمون اکسی توسین در بدن آنها افزایش پیدا کند قطعاً رشد بهتری خواهند داشت.

همینطور باید میزان استرس آنها کنترل شود تا اختلالات رشدی شیرخواران، نوزادان و کودکان برطرف شود.

فعالیت‌ های فکری برای تسریع رشد کودکان

از بدو تولد نوزادان باید فعالیت های فکری و ذهنی مناسب داشته باشند.

زیرا این اقدامات ساده به رشد ذهنی و مغزی آنها کمک زیادی می کند.

شاید تصور کنید که نوزادان شیرخوار فقط به تغذیه و خواب کافی احتیاج دارند اما بهتر است که همواره با نوزادان خود صحبت کنید تا در آینده به رشد زبانی و ارتباط عصبی مغز آنها کمک کنید.

بهتر است که بدانید مغز نوزادان از بدو تولد در حال یادگیری است.

پس بهتر است که هنگام انجام فعالیت های روزمره با آنها صحبت کنید و آنها قطعاً با هوشیاری کامل به صدای والدین و اطرافیان گوش می دهند.

برای رشد ذهنی و فکری نوزادان، شیرخواران و کودکان حتماً تماس چشمی و تقلید چهره داشته باشید.

می توانید با این کارهای ساده به رشد اجتماعی، تمرکز و هوش هیجانی آنها کمک کنید.

البته در ۶ ماهه اول زندگی نوزادان متناسب با سن آنها می توانید بازی های ساده انجام داده و با پخش صدای ملایم و نگاه کردن به صورت نوزادان آنها را در شناخت اطراف یاری دهید.

از ۶ تا ۱۲ ماه بازی هایی مثل دالی موشه پنهان کردن اسباب بازی و بازی با اشیای ایمن توصیه می‌شود.

در سن ۱ تا ۲ سالگی بازی های تقلیدی، نام بردن اشیا و کتاب های صوتی مناسب هستند.

برای تقویت مسیرهای عصبی، هماهنگی حسی حرکتی و آرامش ذهنی نوزادان، شیرخواران و کودکان می توانید از ماساژ استفاده کنید.

ماساژ روزانه با روغن های مناسب سبب تقویت سیستم عصبی بدن می‌شود و میزان استرس و تنش آنها را کاهش می دهد.

فعالیت‌ های حرکتی برای رشد کودکان

برای تقویت رشد کودکان باید فعالیت های حرکتی را در برنامه روزانه خود قرار دهید و متناسب با سن کودکان این دسته از فعالیت ها را برای آگاهی بیشتر انجام دهید.

در سنین ۰ تا ۳ ماه برای کنترل سر و آگاهی از بدن می توانید کودک را مستقیماً در تماس پوستی با مادر قرار داده و آنها را در آغوش بگیرید.

ضمن اینکه می توانید هنگام تعویض پوشک دست و پای کودک را به آرامی حرکت داده و آنها را بر روی سطوح سفت قرار دهید.

بهتر است که کودک برای مدت طولانی قنداق نباشد.

در سنین ۳ تا ۶ ماهگی برای تقویت گردن، شانه و تنه کودکان می توانید به غلط زدن آنها کمک کرده و اگر کودک تمایل به نشستن یا خزیدن دارد به آنها کمک کنید.

می توانید برای تمایل بیشتر کودک به حرکت کردن و غلتیدن در دو طرف آنها اسباب بازی قرار دهید تا باعث تشویق کودکان شود.

در شیرخواران ۶ تا ۹ ماه تمایل به نشستن و خزیدن افزایش پیدا می کند.

این کودکان ترجیح می‌دهند که بدون تکیه‌گاه در حالت نشسته قرار گرفته یا با تشویق بیشتر از خزیدن به چهار دست و پا تغییر حالت می دهند.

می توانید برای تشویق کودکان برای حرکت کردن از اسباب بازی های مهیج استفاده کنید.

برای تقویت فعالیت حرکتی شیرخواران در سنین ۹ تا ۱۲ ماه می توانید فضای ایمنی را برای آنها فراهم کرده تا بتوانید با استفاده از لوازم موجود در محیط خانه در حالت ایستاده قرار گرفته یا راه رفتن را شروع کنند.

می توانید برای این دسته از کودکان بازی های نشسته و ایستاده را انجام دهید و اگر محیط ایمن باشد اجازه زمین خوردن بدهید.

تاثیر تغذیه بر تکامل صحیح از بدو تولد تا کودکی

مهمترین و حیاتی ترین نیاز نوزادان بدو تولد تغذیه است.

فرقی نمی کند که تغذیه از شیر مادر انجام شود یا شیر خشک، در هر صورت داشتن تغذیه متناسب با شرایط سنی و جسمی نوزادان سبب رشد بهینه مغز و تکامل سیستم عصبی می‌شود.

اگر کودکان از شیر مادر تغذیه کنند و این پروسه تا ۶ ماه اول به درستی ادامه پیدا کند سبب تقویت ایمنی بدن، رشد متعادل و افزایش ضریب هوشی در آنها می‌شود.

تاثیر تغذیه بر رشد و تکامل مغزی کودکان را نادیده نگیرید.

تغذیه مناسب نه تنها باعث رشد شناختی می‌شود بلکه کودکان سیستم حرکتی بهتری را خواهند داشت.

مهم است که مواد حیاتی از جمله آهن، روی، پروتئین و چربی های مفید در تغذیه کودکان گنجانده شود.

در صورتی که کودک با کمبود آهن مواجه شوند تاخیر حرکتی، اختلال تمرکز و کاهش یادگیری برای آنها اتفاق می افتد.

توصیه می‌شود که انواع سبزیجات، گوشت، عدس، تخم مرغ را در وعده اصلی کودکان قرار داده و تا پایان ۲ سالگی تغذیه از شیر مادر ادامه پیدا کند.

به یاد داشته باشید که تغذیه صحیح و غنی می تواند پایه یادگیری و رفتار درست کودکان باشد.

تغذیه به تکامل ۸۰ درصدی رشد مغزی کودکان کمک کرده و مهم است که مواد ارزشمند با مقدار کافی روزانه در اختیار کودک قرار بگیرد.

بهتر است که برای جلوگیری از بیش فعالی و اختلال توجه مصرف فست فود، نوشیدنی های صنعتی و قند را تا جایی که می توانید محدود کنید.

برای تمرکز و یادگیری بهتر کودکان تغذیه سالم اولویت قرار می گیرد.

تمرکز، حافظه، کنترل هیجان و مهارت های اجتماعی همگی مواردی هستند که اثر مستقیم تغذیه را دریافت می کنند.

به همین دلیل توصیه می‌شود که کودکان صبحانه، میان وعده سالم و مصرف میوه ها را در داشته باشند.

چگونه به رشد مغزی نوزادان و کودکان کمک کنیم؟

حدوداً ۸۰ درصد رشد مغزی کودکان در سه سال اول زندگی آنها رخ می دهد.

در این دوران طلایی باید مراقب تغذیه کودکان، تعامل و تقویت سیستم حرکتی آنها باشید.

ضمن اینکه کودکان در این دوره به خواب مناسب و حضور در محیط عاطفی نیاز دارند.

علاوه بر توجه بسیار زیادی که به تغذیه کودکان دارید باید تعامل انسانی را هم در نظر داشته باشید.

این کودکان باید مدام در ارتباط با سایرین قرار گرفته و علاوه بر تماس چشمی با آنها صحبت کنید.

در صورتی که کودک گریه می کند سریع و با روی باز به گریه آنها پاسخ دهید.

این تعاملات باعث افزایش سیناپس های مغزی کودک می‌شود.

نوزادان از بدو تولد فعالیت های ذهنی خود را شروع می کنند و در هر دوره نوع آن متفاوت است.

بهتر است که در ماه های ابتدایی زندگی اجازه دهید که نوزاد به صورت والدین نگاه کنند و از اسباب بازی ها با رنگ سیاه و سفید استفاده کنید.

ضمن اینکه با افزایش سن می توانید بازی های متناسب با کودکان را انجام داده و بهتر است که این شرایط با میل کودک پیش رود.

برای اینکه مغز کودکان سریع تر رشد کند باید به تقویت سیستم حرکتی آنها بپردازیم.

زیرا حرکت کردن سوخت مغز است و باعث تمرکز بیشتر کودکان، رشد گفتار و هماهنگی مغز آنها می‌شود.

برای اینکه به رشد مغزی کودکان بیشتر کمک کنید زمان خواب آنها را تنظیم کنید.

زیرا بخش عمده هورمون رشد در خواب عمیق ترشح می‌شود.

تامین امنیت عاطفی کودکان به این معناست که مغز عملکردی بهتر دارد و رشد خود را به درستی سپری می کند.

کودکان را بغل کنید، نوازش کنید و استرس محیطی را کنترل کنید تا رشد مغزی بدون اختلال و مانع سپری گردد.